| | 446 views

Wasiirka Arrimaha Dibadda: “Soomaaliya waxay soo dhaweyneysaa maal-galin kasta oo Soomaaliya ka mid ah oo ay ku jirto Berbera..”

Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Soomaaliya ayaa sheegay Jimcihii in shirkadda DPW ee DPW.DI ay tahay inay dib u eegto heshiiskii ay la gashay gobolka Somaliland ee ku-meel-gaadhka ah isla markaana ay la shaqeeyaan xukuumadda federaalka si aysan u dhicin madax-bannaanida Soomaaliya.

“Waxaan ka codsanaynaa DP World inay dib uga fiirsadaan heshiisyadan, gaar ahaan mid ka mid ah dekedda Berbera tan iyo markii Somaliland sheegatay inay tahay dawlad madax-bannaan oo ka timid Soomaaliya,” ayuu yiri Axmed Isse Cawad oo ah wasiirka arrimaha dibedda ee Soomaaliya.

Waxa uu sheegay in heshiiska DP World-da uu ku horumarinayo aag dhaqaale iyo dekedda Berbera ee Somaliland “ay dhaaftay awoodda sharciga ah” ee Soomaaliya, taasoo dhalisay “khaldan iyo isfaham la’aan” oo aan weli la xalin.

Safiirka Somaliland u fadhiya Imaaraadka Carabta (UAE) ayaa sheegay in heshiiska uusan aheyn mid wadahadal ah.

“Dowlada Somaliya waxba kuma laha heshiiskaan,” ayuu yiri Bashiir Cawil Cumar.

Somaliland waxay ka baxday Soomaaliya sannadkii 1991-kii waxayna u dhaqantay sidii dawlad-goboleed tan iyo markaas ka dibna aan caalamku aqoonsan. Dawladda Imaaraadka Carabta ee Dubai waxay leedahay DP World.

Afhayeen u hadlay DP ayaa sheegay in dhismaha Somaliland iyo Puntland, oo ah gobol kale oo madax-bannaan oo Soomaaliya ah oo shirkadda Dubai ay leedahay heshiis gooni ah oo lagu maareeyo dekedda, ayaa jadwal u ahaa, shaqaduna waxay bilaabi doontaa dhowaan.

“Labada Puntland iyo Somaliland waxay ku booriyeen DP World in dhismaha deg dega ah,” ayuu yiri afhayeenka Puntland.

Faallooyinka ayaa imaanaya iyada oo ay jiraan safar diblomaasiyadeed oo udhaxeeya waddanka Geeska Afrika iyo UAE.

Soomaaliya iyo UAE ayaa si gooni gooni ah u sheegay in barnaamijka tababarka milatari ee Imaaraadka Carabta ee Soomaaliya ay dhammaatey ka dib markii ay qabsadeen malaayiin doolar oo ka yimid diyaarad Iiraan oo Muqdisho ku taala bilawgii bishan.

Xeebaha ayaa la xariira arrinka dekedda laakiin waxa uu sii kordhay iyada oo ay sii kordhayaan xiriirka sii kordhaya ee ka dhexeeya dalalka Khaliijka – oo ay u qaybsan yihiin khilaafkooda – iyo Soomaaliya oo burbursan, oo ay xeebaha ku yaallaan meel u dhow maraakiibta maraakiibta iyo guud ahaan biyaha Yemen.

UAE iyo Sacuudi Carabiya waxay leeyihiin xidhiidh ganacsi oo xoog leh oo saameyn ku leh Soomaaliya, laakiin taasi waxay ka xuntahay dalxiiska Qadar iyo xulufadeeda Turkiga, mid ka mid ah maalgashadayaasha ugu waawayn ee Soomaaliya.

Falanqeeyayaasha ayaa sheegay in khilaafkii ka dhacay Gacanka ee sanadihii u dambeeyay ka dhexeeyey Qatar iyo Turkiga hal dhinac iyo Sacuudi Carabiya iyo Imaaraadka Carabta oo khataraha kale ka dhigaya sii xumeynaya xaaladda nabadgelyo ee horay uga jirtay labada dhinac ee Gacanka Cadmeed.

Dhinaca kale, baarlamaanka Soomaaliya ayaa si buuxda u ansixiyay qaraar ay bishii hore soo saareen in heshiiska QM ee Somaliland uu yahay mid aan waxba ka jirin, sababtoo ah waxaa la isku raacay maamulada gobolka burburay, maaha xukuumadda federaalka.

Madaxwaynaha Somaliland Muuse Biixi Cabdi ayaa sheegay in codbixintu aysan saameyn ku yeelan doonin heshiiska DP World-ka oo ay ka mid tahay xukuumadda Itoobiya.

Dekedda yaryar ee dekedda Berbera waxay u dhoofisaa geela Bariga Dhexe iyo soo dejinta cuntada iyo walxaha kale. Laakiin heshiiskii DP World ee ahaa in uu ballaadhiyo dekadda waa mid ka mid ah maalgashiyada badan ee dawlada UAE ka samaysay Somaliland, iyada oo ka soo horjeesatay in lagu tababaro bilayska iyo militariga si loo aaso saldhig millatari.

Cawad ayaa sheegay in xukuumadda federaalku rabto in DP World ay la gasho Muqdisho, halkii ay ka ahaan lahayd maamulka Somaliland.

“Kadib, Soomaaliya waxay soo dhaweyneysaa maal-galin kasta oo Soomaaliya ka mid ah oo ay ku jirto Berbera,” ayuu yiri.

Wuxuu ku darey siyaasaddan oo lagu dabaqay wax walba oo ay ka heleen waddamo shisheeye ama dawladeed oo leh dowladaha xubinta ka ah federaalka ee Soomaaliya, oo ay ku jiraan Puntland.

Wasiirku waxa uu beeniyay eedaymaha ay ka bixiyeen maamulka Imaaraadka in ay saxiixeen heshiis dekedda Berbera ah oo ay la gashay xukuumaddii hore ee Soomaaliya, isaga oo sheegay in aan wax caddayn ah la soo saarin.

Waxa uu sheegay in uu u maleynayay in xiriirka ka dhaxeeya dowlad Gacanka ay caadi u noqon doonto, iyada oo aan wax faahfaahin ah bixin, waxaana uu sheegay in Muqdisho ay dooneysay in ay “gasho, mid furan oo saaxiibtinimo” si loo xalliyo khaldan aan la fahmin.

Warbixin dheeraad ah oo uu soo saaray Alexander Cornwell ee Dubai; Qorista Duncan Miriri; Editing by Maggie Fick iyo Mark Potter

Xigasho: REUTERS



Flag Counter

Archives

Barnaamijka Xidigaha Fanka waxaan maanta marti noogu ah Fanaanada Caasha Karaama *Dhageysi wacan*